Την ανάγκη άμεσων και ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων στην ελληνική αγορά εξισορρόπησης ηλεκτρικής ενέργειας υπογραμμίζει η ΕΒΙΚΕΝ (Ένωση Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας), στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιεί η ΡΑΑΕΥ για τις δημοπρασίες ισχύος εξισορρόπησης που προτείνει ο ΑΔΜΗΕ.
Στην παρέμβασή της, την οποία υπογράφει ο πρόεδρος του Δ.Σ. Αντώνης Κοντολέων, η ΕΒΙΚΕΝ κάνει λόγο για συστημικές στρεβλώσεις και υπερκοστολόγηση, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα την εκρηκτική αύξηση του Λογαριασμού Προσαύξησης 3 (ΛΠ3) από τον Ιούλιο 2024, κατά περίπου 150% σε σχέση με το 2023.
Μονοπωλιακή λειτουργία και υπεραποζημιώσεις
Σύμφωνα με την Ένωση, το μοντέλο της ελληνικής αγοράς εξισορρόπησης ευνοεί έναν δεσπόζοντα συμμετέχοντα, ο οποίος το 2023 απορρόφησε 620 από τα 738 εκατ. ευρώ του συνολικού κόστους, περιορίζοντας έτσι τον ανταγωνισμό. Επιπλέον, μέσω μηχανισμών όπως το pay-as-bid και οι αποζημιώσεις constraint dispatch, αποζημιώνονται μονάδες χωρίς διαφανή έλεγχο του κόστους, ιδίως σε περιόδους υψηλής παραγωγής ΑΠΕ και χαμηλών τιμών στη DAM.
Το κόστος εξισορρόπησης για το 2025 αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 500 εκατ. ευρώ αφορούν μόνο την ανακατανομή.
Το ιταλικό μοντέλο ως πρότυπο
Ως εναλλακτικό και αποτελεσματικότερο μοντέλο, η ΕΒΙΚΕΝ προτείνει την αγορά εξισορρόπησης της Ιταλίας, η οποία –σύμφωνα με μελέτη της Grant Thornton– παρουσιάζει πολύ χαμηλότερες χρεώσεις (3 €/MWh ή ~3% της ΟΤΣ, έναντι 12,2 €/MWh ή ~12% στην Ελλάδα).
Κομβικά χαρακτηριστικά του ιταλικού μοντέλου:
-
Πολλαπλές περιόδους προαγοράς ισχύος,
-
Συμμετοχή σε ευρωπαϊκές πλατφόρμες (PICASSO, MARI),
-
Δυνατότητα συμμετοχής ΑΠΕ και αποθήκευσης,
-
Χρονική ανάλυση 15 λεπτών,
-
Αυστηρότεροι έλεγχοι στις pay-as-bid αποζημιώσεις.
Θεσμικές προτάσεις μεταρρύθμισης
Η ΕΒΙΚΕΝ καταθέτει σειρά προτάσεων για τον επανασχεδιασμό της ελληνικής αγοράς, μεταξύ των οποίων:
-
Αποζημίωση των υποχρεωτικών εντάξεων εκτός αγοράς, με θεσμική απόφαση της ΡΑΑΕΥ.
-
Διαχωρισμός χαρτοφυλακίων συμμετεχόντων ανά τεχνολογία.
-
Δημοσιοποίηση κόστους αποζημιώσεων ανά τεχνολογία και μήνα.
-
Θεσμοθέτηση ζωνικής χρέωσης πρόσβασης στο δίκτυο (locational access fees).
-
Ενδοημερήσια χρονική ανάλυση στις προσφορές, κυρίως για ΑΠΕ.
Καμπανάκι για την τρέχουσα κατάσταση
Η Ένωση τονίζει ότι η σημερινή αρχιτεκτονική της αγοράς είναι ολιγοπωλιακή, αδιαφανής και ιδιαίτερα δαπανηρή για τους καταναλωτές, καλώντας σε συνολική μεταρρύθμιση με βάση τις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές και με προτεραιότητα τη μείωση του κόστους και τη διαφάνεια.
